Redüktörlü DC Motor (Gearmotor)
Motor miline bağlı dişli kutusu devri düşürüp torku büyütür. Sürücü seçimi motor etiketine değil, redüktör çıkışındaki gerçek yük akımına göre yapılır.
Redüktörlü DC motor, motor miline doğrudan bağlı bir dişli kutusuyla birlikte üretilen DC motordur. Dişli kutusu devri düşürür ve torku aynı oranda büyütür; böylece küçük, düşük akımlı bir motorla ağır yük hareket ettirilebilir. Sürücü seçimi de bu yüzden motorun etiketine değil, redüktör çıkışındaki gerçek yüke bakılarak yapılır.
Çıkış torkunu ne belirler
Çıkış torku kabaca motor torku ile redüksiyon oranının ve dişli verimin çarpımıdır. Verim tek kademede tipik olarak yüzde 90 bandındayken, çok kademeli veya sonsuz vidalı kutularda yüzde 50–70 seviyesine inebilir. Bu kayıp doğrudan akım olarak sürücüye yansır; aynı işi yapmak için motor daha fazla akım çeker ve sürücü daha çok ısınır.
Hesabı çıkıştan geriye doğru yapın: gerekli çıkış torkunu orana ve verime bölerek motor torkunu bulun, oradan tork sabitiyle akıma geçin. Boşta ölçülen akıma bakıp sürücü seçmek, yükte kalınan akımı hiç görmediği için en sık yapılan hatadır.
Sürücü seçerken üç kritik nokta
- Belirleyici olan sürekli akımdır: Kartın tepe değeri yalnızca kısa bir pencere içindir. KS250'de 15 A sürekli ile 45 A pik, PT500'de 30 A sürekli ile 40 A maksimum ayrımı tam bunu anlatır; sürekli akım ile pik akımı birbirine karıştırmayın.
- Stall daha kolay oluşur: Yüksek oranlı kutularda mekanik dayanmaya ulaşmak kolaydır ve kilitli rotor akımı anında tırmanır; akım algılamalı durdurma bu davranıştan yararlanır.
- Dişli boşluğu: Yön değiştirmede boşluk kadar ölü hareket olur; yumuşak kalkış rampası bu boşluğun darbeli kapanmasını engeller.
Kutu tipine göre ne değişir
| Kutu tipi | Sahadaki davranış | Sürücüde belirleyici olan |
|---|---|---|
| Düşük oranlı | Devir yüksek; yük değişimi devri belirgin düşürür | Sürekli akım ve besleme gerilim düşümü |
| Yüksek oranlı, çok kademeli | Yavaş ve güçlü; mekanik dayanmaya kolay ulaşır | Akım eşiği ve pik akım penceresi |
| Sonsuz vidalı | Verim düşük; çoğu tipte geriye doğru sürülemez | Isınma payı ve rampa süresi |
Oran seçimini istediğiniz hıza göre değil, en zor çalışma noktasına göre yapın: yükün en ağır, sürtünmenin en yüksek olduğu an neresiyse hesap oraya kurulur. Kışın sertleşen gres veya sıkışmış bir yatak bu noktayı sahada kağıt üzerindekinden yukarı taşır; sınırda kalan bir seçim ilk soğuk sabah akım eşiğine dayanır ve hareket yarıda kesilir.
Redüktörün çözmediği durumlar
Redüktör tork sorununu çözer, ısı sorununu çözmez: düşük verimli bir kutuda kaybedilen güç ısıya döner ve hem motoru hem sürücüyü ısıtır. Konumlama hassasiyeti gereken işlerde dişli boşluğu tek başına bir hata kaynağıdır; boşluğu ayara değil, hedefe her zaman aynı yönden yaklaşan bir hareket planına bağlayın. Geriye doğru sürülemeyen sonsuz vidalı kutular yükü tutuyor gibi görünse de bu bir fren yerine geçmez; kaldırma düzeneklerinde tutma görevi ayrı bir elemana verilir.
Ne yapmalı
Motoru gerçek yüküyle çalıştırıp pens ampermetreyle iki değeri ayrı ayrı ölçün: kalkıştaki tepe akım ve kararlı çalışmadaki sürekli akım. Sürücüyü sürekli akıma göre, üzerine emniyet payı bırakarak seçin. Rampa ayarı bulunan modüllerde rampayı, dişli boşluğunun sessizce kapandığı en kısa süreye ayarlamak hem mekanik ömrü hem de kalkış akımını iyileştirir.
Bu terimin kullanıldığı bağlam: DC Motor Sürücü Seçim Rehberi