Türkiye'de bu kumandalar için telsiz ruhsatı gerekir mi?
KET Yönetmeliği'ne uygun ve eklerdeki teknik kriterleri sağlayan cihazlarda ruhsat ve ücret aranmaz. Muafiyet cihaza bağlıdır, genel bir izin değildir.
Kural olarak gerekmez, ama bu koşulsuz bir serbestlik değildir. BTK'nın Kısa Mesafe Erişimli Telsiz (KET) Cihazları Hakkında Yönetmeliği'ne uygun ve yönetmelik eklerindeki teknik kriterleri sağlayan cihazlar için telsiz ruhsatnamesi ve kullanım ücreti aranmaz. Muafiyet cihaza ve kullanıma bağlıdır; "kablosuz kumandalar zaten serbesttir" şeklinde genellenemez.
Yönetmeliğin çizdiği çerçeve
Türkiye'de kısa mesafeli telsiz cihazlarının çerçevesini BTK'nın KET Yönetmeliği çizer: Resmî Gazete 11.09.2012, sayı 28408. Yönetmelik, hangi bantların hangi teknik kriterlerle KET kapsamında kullanılabileceğini eklerinde tanımlar. Doğru kurgu şudur: yönetmeliğe uygun ve ilgili teknik kriterleri sağlayan KET cihazları için telsiz ruhsatnamesi ve kullanım ücreti aranmaz. Yani muafiyet cihaza ve kullanıma bağlıdır; bir cihaz sınıfına peşin verilmiş genel bir izin değildir.
Eklerde tanımlı tipik kriterler
- 433,050-434,790 MHz: 10 mW e.r.p.
- 868 MHz alt bantları: 25 mW e.r.p.
Güç sınırının yanı sıra görev döngüsü ve diğer teknik şartlar da sağlanmalıdır. Görev döngüsü sınırı bir vericinin belirli bir süre içinde toplam ne kadar yayın yapabileceğini kısıtlar ve pratikte butonun uzun süre basılı tutulduğu kullanımda kendini gösterir; sınırın kumandaya etkisi bandın kendisi kadar belirleyicidir. Hangi bandın hangi işe uygun olduğu ise ayrı bir konudur: endüstriyel kumandalarda kullanılan bantlar arasında menzil ve girişim davranışı farklıdır.
Hangi durumda ne gerekir
| Durum | Ruhsat / ücret | Yapılacak |
|---|---|---|
| Yönetmeliğe uygun, kriterleri sağlayan KET cihazı | Aranmaz | Etiketi ve uygunluk beyanını makine dosyasında saklayın |
| Harici yükselteç veya kazançlı antenle gücü artırılmış cihaz | Muafiyet düşer | Cihazı orijinal donanımına döndürün |
| KET kapsamı dışında bir bantta çalışan cihaz | Muafiyet yok | Bandı ve tahsis durumunu BTK'ya danışın |
| Bandı ve uygunluğu belgelenmemiş cihaz | Belirsiz | Üreticiden bant bilgisi ve uygunluk beyanı isteyin |
Muafiyetin geçerli olmadığı durumlar
- Bu kriterleri aşan, harici anten veya yükselteciyle çıkış gücü artırılmış ya da kapsam dışı bantta çalışan bir cihaz muafiyetten yararlanamaz.
- Ruhsat muafiyeti, ürünün piyasaya arz uygunluğunu kapsamaz. CE ve RED direktifi yükümlülükleri ayrı durur ve ruhsat muafiyetiyle ortadan kalkmaz.
- Yurt dışından getirilen ve etiketinde bant bilgisi bulunmayan cihazlarda muafiyeti varsaymayın; başka bir ülkede serbest olan bir bant burada kapsam dışı olabilir.
- Cihazı kendiniz modifiye etmeyin; anten değişikliği bile uygunluğu bozabilir.
Etiketten neye bakacağınız da bellidir: marka ve model, çalışma bandı, çıkış gücü, CE işareti ile üretici veya ithalatçı bilgisi. Bu kalemler eksiksizse dosyalayın; biri eksikse cihazı satın almadan önce sorun. Muafiyet ile uygunluk aynı şey değildir: ruhsat aranmaması, cihazın piyasaya arz kurallarına uyduğu anlamına gelmez.
Önemli not: AXI ST ve SF setlerinin ürün kayıtlarında çalışma frekansı belirtilmemiştir. Cihazınızın bandını ve uygunluk durumunu ürün etiketinden, kullanım kılavuzundan ve üreticinin uygunluk beyanından teyit edin.
Pratikte yapılacak üç iş vardır: etiketteki bant ve güç bilgisini kaydedin, uygunluk beyanının bir kopyasını makine dosyasına koyun, verici ve anten donanımına dokunmayın. Tereddüt hâlinde bandın KET kapsamında olup olmadığını yönetmelik eklerinden veya doğrudan BTK'dan teyit edin. İkinci el bir set alıyorsanız bu belgeleri cihazla birlikte isteyin; etiketi sökülmüş bir vericinin uygunluğunu sonradan kanıtlamak mümkün değildir.
Konunun tamamı: Kablosuz Vinç Kumandası Seçim Rehberi