# Serbest uzay yol kaybı (FSPL) nedir, nasıl hesaplanır?

> FSPL, hiçbir engel olmadan yalnızca mesafe nedeniyle oluşan sinyal zayıflamasıdır ve FSPL(dB) = 32,44 + 20·log10(d_km) + 20·log10(f_MHz) ile hesaplanır. 100 m mesafede kayıp 433,92 MHz'de 65,2 dB, 868 MHz'de 71,2 dB, 2,45 GHz'de 80,2 dB'dir. 150 m'de bu değerler sırasıyla 68,7, 74,7 ve 83,7 dB olur.

- **İçerik tipi:** Sıkça Sorulan Soru
- **Kategori:** Kablosuz & RF Teknolojisi
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sss/serbest-uzay-yol-kaybi-fspl-nedir

## Kısaca

- FSPL(dB) = 32,44 + 20·log10(d_km) + 20·log10(f_MHz); 100 m'de 433,92 MHz için 65,2 dB çıkar.
- Mesafenin veya frekansın iki katına çıkması kaybı 6 dB artırır.
- FSPL yalnızca alt sınırdır; saha linkinde 10-20 dB emniyet payı bırakmak gerekir.

Formüldeki 32,44 sabiti keyfi değildir; `20·log10(4π/c)` ifadesinin kilometre ve megahertz birimleri için aldığı değerdir. Formülün kendisi Friis iletim denkleminden türer ve izotropik antenler varsayar.

İki davranışı ezberlemek yeterlidir:

- Mesafe her iki katına çıktığında kayıp **6 dB** artar.
- Frekans her iki katına çıktığında kayıp yine **6 dB** artar. 433,92 MHz'den 2,45 GHz'e çıkmak `20·log10(2450/433,92) = 15,0 dB` ek kayıp demektir.

FSPL bir **alt sınırdır**: gerçek sahada bunun üstüne engel kaybı, çok yollu sönümleme, Fresnel bölgesi ihlali, polarizasyon uyumsuzluğu ve kablo kaybı eklenir. Bu yüzden FSPL ile hesaplanan menzil hiçbir zaman sahada elde edilmez; hesap yalnızca link bütçesinin başlangıç noktasıdır.

Doğru kullanım şudur: FSPL'yi hesaplayın, link bütçesine koyun, çıkan alınan güç değerini alıcı hassasiyetiyle karşılaştırın ve aradaki farkın en az 10–20 dB emniyet payı bırakmasını sağlayın. Pay bırakılmayan bir link, ilk yağmurda veya ilk vinç hareketiyle kesilir.

Konunun tamamı: [Kablosuz kumanda kurulumu: eşleştirme, röle, güvenlik](/blog/kablosuz-kumanda-eslestirme-role-baglanti)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sss/serbest-uzay-yol-kaybi-fspl-nedir
Son güncelleme: 2026-08-02