Motorum uğulduyor veya ıslık çalıyor, sesi nasıl keserim?
Ton hızla değişmiyorsa kaynak elektrikseldir ve anahtarlama frekansıyla ilgilidir; hızla değişiyorsa mekaniktir. Önce sesi sınıflandırın, sonra müdahale edin.
Önce sesi sınıflandırın: hız değiştikçe tonu değişmeyen bir ses elektrikseldir ve anahtarlama frekansıyla ilgilidir; tonu hızla birlikte değişen ses mekaniktir. Sabit tonlu uğultunun en yaygın nedeni işitme bandı içinde kalan anahtarlama frekansıdır ve 20 kHz üstünde anahtarlayan bir sürücüde bu ses tipik olarak duyulmaz. Yanlış tarafta arama yapmamak için bu ayrımı ilk adımda netleştirin.
Sesi sınıflandırma
- Sabit yükseklikte, hız değiştikçe tonu değişmeyen ses: Elektriksel kaynaklıdır, anahtarlama frekansıyla ilişkilidir. Bu tip uğultu işitme bandının üstünde çalışan bir sürücüde tipik olarak duyulmaz.
- Hızla birlikte tonu değişen ses: Mekaniktir. Rulman, kaplin, dişli veya balanssız yük kaynaklıdır.
- Yalnızca yüklendiğinde çıkan tıkırtı: Dişli boşluğu veya gevşemiş bağlantı elemanı.
- Sürücüden gelen cızırtı: Kondansatör veya bobin kaynaklı olabilir; bu bileşenlerde mekanik titreşim ses üretir.
Ayrımı yapmanın en hızlı yolu motoru yükten ayırıp boşta döndürmektir. Ses boşta da aynı karakterde duruyorsa motor ve sürücü tarafındasınız; yalnızca yükte çıkıyorsa aktarma organlarına bakın.
Elektriksel kaynaklı uğultu
Sargıdan geçen akımın dalgalanması manyetik kuvvet dalgalanması yaratır; sac paket bu frekansta titrer ve ses üretir. Frekans işitme bandının içindeyse net bir uğultu, üstündeyse sessizlik duyarsınız. Ancak PWM frekansını seçerken tek ölçüt ses değildir: frekans yükseldikçe sürücü daha çok ısınır. Ayarlanabilir bir kart kullanıyorsanız hedef, sesi kabul edilebilir kılan en düşük frekanstır. Frekansı sabit bir kartta ise bu yol kapalıdır ve müdahale mekanik tarafta kalır.
Mekanik tarafta yapılabilecekler
- Motoru ve redüktörü elastik takoz üzerine alın; sac panel doğrudan temas ediyorsa panel bir hoparlör gibi sesi büyütür.
- Rampa (KS250'de soft start/stop, PT500'de RMP potu) süresini uzatarak kalkış ve duruş sarsıntısını, dolayısıyla mekanik gürültüyü azaltın.
- Kaplin hizasını ve bağlantı cıvatalarının torkunu kontrol edin; eksen kaçıklığı hem ses hem rulman aşınması üretir.
- Motoru sürekli çok düşük hızda çalıştırmaktan kaçının; düşük doluluk oranında akım dalgalanması ve titreşim belirginleşir.
- Besleme kablosu kesitini kontrol edin; aşırı gerilim düşümü motoru daha yüksek akımda ve daha gürültülü çalıştırır.
- Kabloları panoya sabitleyin. Serbest kalan bir demet, motorun titreşimiyle sacın üzerinde titreyerek kendi başına ses üretir ve kaynağı aramak zordur.
Sesin nereden geldiğini bulmanın ucuz yöntemi, uzun bir tornavidanın sapını kulağınıza dayayıp ucunu sırayla motor gövdesine, redüktör kapağına ve yatak yuvalarına değdirmektir. Ses hangi noktada en yüksekse kaynak orasıdır. Aynı işi telefonla kayıt alıp müdahale öncesi ve sonrası karşılaştırarak da yapabilirsiniz.
Sesin tamamen kesilmediği durumlar
Her ses giderilebilir değildir. Fırçalı bir motorun kolektör sesi, redüktörün dişli sesi ve fanlı bir kartın hava sesi normal çalışmanın parçasıdır. Kritik olan mutlak seviye değil, değişimdir: aynı yükte dün olmayan bir ses bugün çıkıyorsa bu bir arıza habercisidir. Sesin yanında sıcaklık artışı veya akım yükselmesi de varsa, sesi bastırmaya çalışmadan önce nedenini bulun.
Ne yapmalı
Sırayı bozmayın: boşta ve yükte dinleyerek sesi elektriksel ve mekanik diye ayırın; elektrikselse frekans ve rampa ayarına, mekanikse takoz, hiza ve bağlantı elemanlarına gidin. Her müdahaleden önce ve sonra akımı ve gövde sıcaklığını ölçün, tek değişkenle ilerleyin.
Konunun tamamı: DC Motor Sürücü Seçim Rehberi