# Gerilim düşümü nasıl hesaplanır, %3 kuralı nedir?

> Gerilim düşümü, iki katı mesafe (gidiş-dönüş) ile akımın ve bakır özdirencinin çarpımının kesite bölünmesiyle hesaplanır; bakır için özdirenç yaklaşık 0,0175 ohm.mm2/m alınır. Yaygın kabul kolda %3, besleme ve kol toplamında %5 sınır bırakmaktır. 12V sistemde %3 yalnızca 0,36 V, 24V sistemde 0,72 V bütçesi demektir.

- **İçerik tipi:** Sıkça Sorulan Soru
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sss/gerilim-dusumu-hesabi-yuzde-3

## Kısaca

- Gerilim düşümü hesabında mesafe gidiş-dönüş olduğu için 2 ile çarpılır.
- Yaygın sınır kolda %3, besleme ve kol toplamında %5 gerilim düşümüdür.
- 12V sistemde %3 yalnızca 0,36 V bütçesi anlamına gelir, bu yüzden kesit hızla büyür.

Formül şudur: **ΔV = 2 x L x I x ρ / A**. Örnek hesap: 12V, 20 A yük, 5 metre mesafe ve %3 (0,36 V) hedef. Formülü kesit için çözdüğünüzde 4,68 mm² çıkar. Bir üst standart olan 5,26 mm² (10 AWG) seçildiğinde gerçek düşüm 0,321 V, yani %2,67 olur ve hedefin altında kalır.

Neden bu kadar sıkı bir sınır? Çünkü 12V'luk bir sistemde kaybedilen her volt büyük bir orandır. Motor besleme ucunda gerilim düştüğünde:

- Motor devri ve torku düşer, aynı iş için daha fazla akım çeker.
- Daha fazla akım daha fazla düşüm yaratır; sorun kendini besler.
- Kalkış anında anlık düşüm çok daha büyüktür; kalkış akımı nominalin tipik olarak 5-8 katıdır.
- Kontrol elektroniğinin besleme gerilimi kritik eşiğin altına inip modülün beklenmedik davranmasına yol açabilir.

Hesaba katılması gerekenler: hattaki tüm bağlantı ve klemens dirençleri, sigorta yuvası direnci ve sıcaklık etkisi. 90-105 °C'de bakır direnci nominale göre %27-33 artar; sıcak bölgeden geçen hatlarda hesabı bu düzeltilmiş dirençle yapın.

Konunun tamamı: [DC Motor Sürücü Seçim Rehberi](/blog/dc-motor-surucu-secim-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sss/gerilim-dusumu-hesabi-yuzde-3
Son güncelleme: 2026-08-02