DC motor sürücüsünde kaç amperlik model seçmeliyim?
Sürücü akımı, yük altında ölçülen sürekli akımın en az 1,5 katı seçilir; sık kalkışta 2 katı. Kalkış darbesi sürekli akımın 3–5 katına çıkar.
Sürücünün sürekli akım değeri, motorun yük altında ölçülen sürekli akımının en az 1,5 katı olmalıdır. Sık dur-kalk yapan veya yükü kaldırırken kalkan uygulamalarda bu katsayıyı 2 alın. Motor etiketindeki değer başlangıç noktasıdır, seçim ona göre yapılmaz: kalkış (inrush) anında akım sürekli değerin 3–5 katına çıkar ve sürücü bu darbeyi de görmek zorundadır.
Etiket akımı neden tek başına yetmez
Etiket, motorun nominal noktadaki akımını verir. Sahada motor o noktada çalışmaz: mekanik direnç, hizalama hatası, gres kıvamı ve yükün kendisi akımı değiştirir. Doğru başlangıç noktası akımı pens ampermetreyle yük altında ölçmektir. Boşta ölçülen akım gerçek çalışma akımının belirgin biçimde altındadır; o ölçüme göre yapılan seçim küçük çıkar ve sürücü ilk sıcak günde sınıra dayanır.
Katsayıyı uygulama tipi belirler
| Uygulama | Katsayı | Neden |
|---|---|---|
| Sabit yük, seyrek kalkış (sera perdesi, havalandırma kapağı) | ×1,5 | Kalkış darbesi seyrek tekrarlar |
| Sık dur-kalk, yük altında kalkış (vinç, lift, terazileme ayağı) | ×2 | Darbe her çevrimde yenilenir |
| Sıkışma ihtimali olan mekanik (kızak, kapı, kılavuz) | Stall akımına göre | Rotor kilitlenince akım tavan yapar |
Kalkış akımının kaç kat olacağı motorun tipine, atalete ve yüke bağlıdır; bu yüzden katsayı bir tahmin değil, emniyet payıdır.
Sürekli akım mı, pik akım mı?
Katalogda iki değer görürsünüz ve seçim daima sürekli değere göre yapılır. KS250 15 A sürekli / 45 A pik, PT500 30 A sürekli / 40 A maksimum, ST42 ise kanal başına 4 A ve toplam 8 A için tanımlıdır. Pik değeri yalnızca sınırlı süreli darbeler içindir; sürekli çalışma noktası olarak kullanılamaz. İki değerin farkını karıştırmak, seçimi olduğundan büyük göstermenin en sık yoludur. Pik değerine bakarken süresini de okuyun: darbe o süreyi aşarsa modül korumaya girer ya da yaşlanır.
Bu kuralın yetmediği durumlar
1,5 katsayısı rotorun serbest döndüğü normal çalışma için geçerlidir. Hareketin son noktaya dayandığı, kılavuzun sıkıştığı veya buz tuttuğu durumlarda motor durur ama akım çekmeye devam eder; bu stall akımı katsayılı hesabın çok üstündedir ve ancak akım limiti ya da mekanik sınırlama ile karşılanır. Katsayı, ani akım koruması bulunmayan bir sürücüde koruma yerine de geçmez: koruma yoksa kalkış darbesi çıkış katını zamanla yorar. Bir başka sınır çift kanallı kullanımdır; ST42 gibi iki motoru ayrı süren modüllerde kanal başına değer kadar toplam değer de tutmalıdır, iki kanalı aynı anda tam yükte çalıştırırsanız kanal hesabı yanıltır.
Ne yapmalı
Motorun akımını yük altında, en zorlu çevrimde ve mümkünse sıcak günde ölçün; çıkan değeri katsayıyla çarpın. Tek bir ölçüme güvenmeyin, hareketi birkaç kez tekrarlayıp en yüksek sürekli değeri esas alın. Sonuç iki model arasında kalıyorsa büyük olanı seçin; sürücünün fiyat farkı, sınırda çalışan bir modülü yenilemenin ve makineyi durdurmanın maliyetinin yanında küçük kalır. Model karşılaştırması için ST42, KS250 ve PT500 arasındaki farklara bakın.
Konunun tamamı: DC Motor Sürücü Seçim Rehberi