Akü kapasitesi (Ah) motor sürücü uygulamamda kaç saat çalışma verir?
Süre = kullanılabilir Ah / ortalama akım. Kurşun-asitli aküde 100 Ah’ın yarısı kullanılabilir; 10 A çeken bir uygulamada bu yaklaşık 5 saat eder.
Kaba hesap tek satırdır: süre (saat) = kullanılabilir Ah / ortalama akım. Kurşun-asitli bir aküde nominal kapasitenin yaklaşık yarısı kullanılabilir kabul edilir; 100 Ah'lik bir akü 50 Ah verir ve ortalama 10 A çeken bir uygulamada bu yaklaşık 5 saat eder. Belirleyici olan tepe akım değil, çalışma çevrimiyle ağırlıklandırılmış ortalama akımdır.
Hesabı üç adımda yapın
- Ortalama akımı bulun. Motor sürekli çalışmıyorsa tepe akımı değil, çevrimle ağırlıklandırılmış ortalamayı kullanın. Örnek: 15 A çeken bir motor her dakikanın 10 saniyesinde çalışıyorsa ortalama 15 x (10/60) = 2,5 A'dır.
- Kullanılabilir kapasiteyi belirleyin. Kurşun-asitli akülerde ömrü korumak için tipik olarak nominal kapasitenin yarısı kullanılabilir kabul edilir. 100 Ah -> yaklaşık 50 Ah. Bu sınırın nedeni deşarj derinliğinin çevrim ömrünü doğrudan belirlemesidir.
- Bölün. Süre = kullanılabilir Ah / ortalama A.
Hesabı bozan etkenler
- Sıcaklık: Soğuk hava kapasiteyi düşürür; kış sabahında aynı akü daha az iş çıkarır.
- Yaş: Yaşlanan akü nominal değerini veremez, etiketiyle gerçeği arasındaki fark her yıl açılır.
- Peukert etkisi: Yüksek akımda çekilen enerji beklenenden fazladır; kısa sürede çok akım çekmek toplam iş çıkarma kapasitesini azaltır.
- Bekleme akımları: Alıcı, kontrol devresi ve gösterge sürekli akım çeker; hesabın dışında bırakılırsa gecede fark eder.
- Hat kaybı: Kablo üzerinde harcanan enerji de aküden çıkar; ince kesitle çekilen uzun bir hat, hesabın dışında kalan sessiz bir tüketicidir.
Aküden akım çekme kapasitesi ayrı bir konudur
Ah hesabı süreyi verir, anlık akımı vermez. PT500'ün 30 A sürekli ve 40 A maksimum (15 sn), KS250'nin 15 A sürekli ve 45 A pik (5 sn) değerleri, akünün ve kabloların bu darbeyi gerilim çökmesi olmadan karşılamasını gerektirir. Kablo kesitini ortalama akıma göre değil, tepe akıma göre seçin; aksi hâlde akü sağlam olduğu hâlde sürücü besleme ucunda gerilim düşer ve motor zayıf kalkar.
Hesabın uymadığı durumlar
Yarısı kuralı kurşun-asitli kimyaya özgüdür. Lityum tabanlı akülerde kullanılabilir oran daha yüksektir ve LiFePO4 akülerde sınırı üreticinin veri sayfası belirler; kendi aküsünün BMS ayarına bakmadan kurşun-asit oranını taşımayın. Marş aküleri de bu hesaba girmez: onlar kısa süreli yüksek akım için tasarlanmıştır, derin deşarj aküsü değildir ve sürekli boşaltıldıklarında hızla biter. Servis aküsünü yarının altına düşürmenin maliyeti de doğrudan çevrim ömründen ödenir.
Ne yapmalı
Çalışma çevriminizi bir saat boyunca gözleyip motorun net kaç saniye çalıştığını sayın, akımı bu çevrimin içinde ölçün ve ortalamayı buradan çıkarın; katalog değerinden yola çıkan hesaplar sahada tutmaz. Sonucun üzerine makul bir pay bırakın, çünkü yukarıdaki dört etken hep aynı yöne, aleyhinize çalışır. Hesap sınırda çıkıyorsa akü büyütmeden önce kablo kesitini, bağlantı kalitesini ve bekleme akımlarını kontrol edin; kazanç çoğu zaman oradadır ve maliyeti yeni akünün çok altındadır.
Konunun tamamı: DC Motor Sürücü Seçim Rehberi