12V sistemde kablo kesiti nasıl hesaplanır?
12 V DC'de kesit iki ölçüte göre seçilir: akım taşıma kapasitesi ve gerilim düşümü; büyük çıkan kesit geçerlidir. Gerilim düşümü için A = 2 x ρ x L x I / ΔU kullanılır; bakırda ρ = 0,0175 Ω·mm²/m. Örnek: 20 A, tek yön 5 m, hedef düşüm %3 yani 0,36 V ise A = 2 x 0,0175 x 5 x 20 / 0,36 = 9,7 mm², yani pratikte 10 mm².
Hesabı iki ayrı sorunun cevabı olarak düşünün. Birincisi kablo bu akımı ısınmadan taşıyabiliyor mu, ikincisi cihazın ucunda yeterli gerilim kalıyor mu. İki hesabı da yapıp büyük çıkan kesiti seçersiniz.
Gerilim düşümü tarafı için formül şu: A = 2 x ρ x L x I / ΔU. Burada ρ bakır için 0,0175 Ω·mm²/m, L tek yön mesafe, I akım, ΔU izin verdiğiniz düşümdür. 12 V'ta kritik bir devrede %3 hedeflerseniz ΔU = 0,36 V olur.
Sayısal örnek: 20 A çeken bir cihaz, aküye tek yön 5 m uzaklıkta. A = 2 x 0,0175 x 5 x 20 / 0,36 = 9,7 mm². Ticari kesitlere yuvarlayıp 10 mm² çekersiniz. Aynı cihaz 1 m mesafede olsaydı gerilim düşümü 2 mm² ile bile sağlanırdı; o zaman kesiti akım kapasitesi belirlerdi.
- Uzunluk her zaman tek yön girilir, formüldeki 2 gidiş-dönüşü zaten sayar.
- Ampasite tablolarındaki değerler tipik değerlerdir; demet hâlinde, körüge içinde veya sıcak bir motor bölmesinde geçerli sınır düşer.
- Ortam 40 °C ise tablo değerini yaklaşık 0,87, 50 °C ise 0,71 ile çarpın.
Hesap sonucu ile eldeki kabloyu karşılaştırın; arada bir kademe varsa büyüğünü tercih edin, çünkü montajdan sonra kesit değiştirmek en pahalı işlemdir.
Konunun tamamı: Kurulum, yedeklenebilirlik ve saha sürekliliği