# Zıt EMK (Back-EMF)

> Dönen bir DC motorun sargılarında ürettiği ve uygulanan gerilime ters yönde olan gerilimdir. Devirle doğru orantılı büyür ve armatür akımını sınırlayan asıl büyüklüktür. Motor durduğunda sıfırlanır; kalkış ve stall akımlarının neden bu kadar yüksek olduğunu açıklayan mekanizma budur.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/zit-emk

## Kısaca

- Zıt EMK devirle orantılıdır ve armatür akımını sınırlayan büyüklüktür.
- Rotor dururken zıt EMK sıfırdır, bu yüzden stall akımı çok yükselir.
- Besleme kesildiği anda uçlarda okunan gerilim o andaki zıt EMK değeridir.

Armatür akımı, uygulanan gerilim ile zıt EMK arasındaki farkın sargı direncine bölümüdür. 24 V beslemede motor 21 V zıt EMK üretiyorsa ve sargı direnci 0,4 ohm ise akım yaklaşık 7,5 A olur. Aynı motor dururken zıt EMK sıfır olduğundan akım 60 A mertebesine çıkar.

Sahada karşılığı olan sonuçlar:

- **Yük arttıkça devir düşer:** Devir düşünce zıt EMK azalır, akım ve dolayısıyla tork artar. Motor kendi kendini dengeler.
- **Yavaşlamada enerji geri akar:** Zıt EMK besleme geriliminin üstüne çıkarsa akım kaynağa doğru döner ve hat gerilimi yükselir.
- **Frenleme:** Motor uçları kısa devre edildiğinde zıt EMK sargı üzerinden akım sürer ve karşıt tork üretir.

Motorun devrini kabaca ölçmek için besleme kesildiği anda uçlardaki gerilimi okuyabilirsiniz; bu değer o andaki zıt EMK'dir ve EMK sabitiyle devre çevrilir.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [DC Motor Sürücü Seçim Rehberi](/blog/dc-motor-surucu-secim-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/zit-emk
Son güncelleme: 2026-08-02