# Yük Atma — Elektriksel (Load Dump)

> Alternatör yük altında çalışırken akü bağlantısının kopması sonucu besleme hattında oluşan, yüz milisaniyeler süren yüksek gerilim darbesidir. Bastırılmamış sistemlerde 12 V hatta onlarca volta çıkabilir; süresi ve enerjisi nedeniyle sıradan bir gerilim sıçramasından çok daha yıkıcıdır.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/yuk-atma-transiyenti

## Kısaca

- Yük atma darbesi tipik olarak 100–400 ms sürer ve joule mertebesinde enerji taşır.
- Çalışan motorda akü bağlantısının sökülmesi bu olayın klasik nedenidir.
- Sıkı kutup başı ve doğrudan aküden besleme temel korunma önlemidir.

Olayın mekanizması şudur: alternatör manyetik alanı belirli bir akım verecek şekilde ayarlanmışken yük aniden kaybolur. Regülatörün alanı düşürmesi zaman aldığı için üretilen enerji, tipik olarak 100–400 ms boyunca hattı yüksek gerilimde tutar. Aküyü çalışır motorda sökmek, gevşek akü kutbu ve kopan besleme kablosu bu olayın klasik nedenleridir.

Bu darbe kısa sıçramalardan farklıdır: süresi uzun olduğu için taşıdığı enerji joule mertebesindedir ve küçük bastırma elemanları bunu tek başına yutamaz. Modern araç alternatörlerinde regülatör içinde bastırma bulunur, ancak tarım ve iş makinesi uygulamalarında bu koruma her zaman güvenilir değildir.

Pratik önlemler şunlardır: akü kutup başlarını sıkı tutun, motor çalışırken akü bağlantısını asla sökmeyin, sürücü beslemesini doğrudan akü kutbundan alın ve girişte uygun sınıfta bir bastırma elemanı bulundurun. Elektronik modüllerin "sebepsiz" yandığı arızaların önemli bir bölümü bu tür besleme kaynaklı olaylardır.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [DC Motor Sürücü Seçim Rehberi](/blog/dc-motor-surucu-secim-rehberi)

Karıştırmayın: burada anlatılan, alternatörden kaynaklanan **elektriksel** gerilim darbesidir. Motorun üzerindeki yükün kalkmasıyla devrin fırlaması için [Yük Atma — Mekanik (Load Rejection)](/sozluk/yuk-atma) maddesine bakın.

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/yuk-atma-transiyenti
Son güncelleme: 2026-08-02