# Yön Kilitleme (Interlock)

> İki zıt yön komutunun aynı anda kabul edilmesini engelleyen mantıksal veya elektriksel önlemdir. Kilitleme olmadan her iki yön birlikte tetiklenirse H-köprüsünde aynı bacağın üst ve alt anahtarı birlikte iletime geçebilir ve besleme ile şasi arasında kısa devre oluşur. Röleli çözümlerde ise iki röle mekaniği zorlar.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/yon-kilitleme

## Kısaca

- Kilitleme olmadan çift yön komutu H-köprüsünde besleme-şasi kısa devresine yol açabilir.
- Yazılımsal, röle kontağıyla elektriksel ve mekanik kilitleme birlikte kullanıldığında koruma güvenilir olur.
- Kilitleme tek başına yetmez; dönen motorda ters komut öncesi bekleme süresi de gerekir.

Kilitleme üç katmanda kurulabilir ve iyi bir tasarımda üçü birden bulunur:

- **Yazılımsal:** Sürücü, ters yön komutu geldiğinde önceki yönü kesin olarak sonlandırır. İki komut birlikte gelirse hiçbirini uygulamaz, güvenli tarafta durur.
- **Elektriksel:** Röleli düzenlerde bir rölenin normalde kapalı kontağı, diğer rölenin bobin devresine seri bağlanır; biri çekiliyken diğeri fiziksel olarak çekemez.
- **Mekanik:** Çift yönlü kumanda kollarında tek kolun aynı anda iki yöne gidememesi zaten doğal bir kilittir.

Kilitlemenin ayrılmaz tamamlayıcısı **yön değiştirme gecikmesidir**: dönen motorun zıt EMK'si hâlâ yüksekken ters gerilim uygulanırsa akım nominalin kat kat üstüne çıkar. Bu yüzden sürücü, yön değiştirmeden önce tipik olarak birkaç yüz milisaniyelik bir bekleme veya rampalı sıfırlama uygular.

Sahada iki yön butonuna aynı anda basıldığında sistemin ne yaptığını mutlaka test edin.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [DC Motor Sürücü Seçim Rehberi](/blog/dc-motor-surucu-secim-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/yon-kilitleme
Son güncelleme: 2026-08-02