# Yalpalama (Sway)

> Yalpalama, çekilen karavanın düşey eksen etrafında sağa sola salınmasıdır. Yanlış yük dağılımı, düşük çeki oku yükü, yüksek hız ve yan rüzgâr başlıca tetikleyicileridir. Salınım kendi kendini büyütebildiği için erken müdahale edilmezse aracın kontrolünü tehdit eder.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** Karavan & Özel Sistemler
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/yalpalama-sway

## Kısaca

- Yalpalama, çekilen karavanın düşey eksen etrafındaki kendini büyüten salınımıdır.
- Düşük çeki oku yükü ve arkaya yığılmış yük, kararsızlığın başlıca nedenidir.
- Salınım başlarsa ani direksiyon ve sert frenden kaçınıp hızı düşürün.

Karavan çeki topuzu etrafında dönebilen bir kütledir. Bir bozucu etki karavanı yana ittiğinde, oluşan kuvvetler onu geri getirmek yerine ters yöne fırlatabilir. Ağırlık merkezi dingilin gerisine kaydıkça bu davranış kararsızlaşır.

- **Yük dağılımı:** ağır eşyayı dingil hizasına ve tabana yakın koyun; arka uca yığmak yalpalamayı besler.
- **Ok yükü:** çok düşük ok yükü kararsızlığın en yaygın nedenidir.
- **Hız:** her kombinasyonun kararlılığını yitirdiği bir hız vardır; hız arttıkça pay azalır.
- **Müdahale:** salınım başladığında ani direksiyon ve sert fren yapmadan gazı kesip hızı düşürmek genel kabul gören yaklaşımdır.

Yalpalama seyir hâline ait bir olgudur, park hâlindeki terazilemeyle karıştırılmamalıdır. Ancak ikisinin ortak paydası yük dağılımıdır: aracı dengeli yüklemek hem yolda yalpalamayı azaltır hem de park hâlinde ayak yüklerini eşitleyerek gövde burulmasını önler.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [Karavan otomatik terazileme rehberi](/blog/karavan-otomatik-terazileme-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/yalpalama-sway
Son güncelleme: 2026-08-02