# Vidalı Mil Aktüatör (Screw Jack)

> Vidalı mil aktüatör, motorun dönme hareketini bir vida–somun çiftiyle doğrusal harekete çeviren tahrik elemanıdır. Trapez vida kullanıldığında mekanizma kendi kendini kilitler: enerji kesilse bile yük altında geri kaçmaz. Elektrikli terazileme ayaklarının yaygın tahrik prensibidir.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** Karavan & Özel Sistemler
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/vidali-mil-aktuator

## Kısaca

- Trapez vidalı aktüatör kendini kilitler; enerji kesilse de yük altında geri kaçmaz.
- Kendini kilitleme sürtünmeden gelir, bu yüzden verim bilyeli vidaya göre düşüktür.
- Vida yüzeyindeki kum ve çamur aşındırıcıdır; temizlik ve gres bakımın esasıdır.

Motor mili genellikle bir redüktör üzerinden vidayı döndürür; vidaya geçirilmiş somun dönmesi engellendiği için eksende ilerler. Böylece yüksek devir–düşük moment, düşük hız–yüksek kuvvete dönüşür.

- **Kendini kilitleme:** trapez vidalarda sürtünme açısı, helis açısından büyük olduğu için yük vidayı geri döndüremez. Bu, ayağın gece boyunca konumunu koruması demektir.
- **Verim:** aynı sürtünme yüzünden trapez vidanın verimi düşüktür; bilyeli vida daha verimlidir ama kendini kilitlemediği için fren gerektirir.
- **Bakım:** vida yüzeyi temiz ve gresli tutulmalıdır. Kum ve çamur aşındırıcı macun gibi davranır.

Sahada bunun iki pratik sonucu vardır. Birincisi, ayağın konumunu korumak için sürekli enerji harcanmaz; sistem hareket etmediği sürece akü tüketmez. İkincisi, sıkışan bir vidayı zorlamak yerine temizlik ve yağlama denenmelidir; akım koruması zaten aşırı momenti keserek mekanizmayı korumaya çalışır.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [Karavan otomatik terazileme rehberi](/blog/karavan-otomatik-terazileme-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/vidali-mil-aktuator
Son güncelleme: 2026-08-02