# Varistör (MOV / Varistor)

> Belirli bir eşik geriliminin altında yalıtkan gibi davranan, üstünde ise direnci hızla düşerek akımı üzerine çeken gerilim bağımlı bir koruma elemanıdır. Geçici aşırı gerilim tepelerini kırpar; ancak her darbede bir miktar yıpranır ve zamanla eşiği kayar.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** Montaj, Kablolama & Arıza
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/varistor

## Kısaca

- Varistör anma gerilimi sistemin sürekli tepe geriliminin üstünde seçilmelidir.
- Her darbe varistörü biraz yıpratır; sonunda kısa devre olabilir, seri sigortayla kullanın.
- Büyük enerjiyi varistör, keskin kırpmayı TVS diyot üstlenir; kademeli koruma kurun.

Metal oksit varistör, çinko oksit taneciklerinden oluşan bir seramiktir. Taneler arası bariyerler belirli gerilimin üstünde iletken hale gelir. Böylece darbe enerjisi korunacak devre yerine varistör üzerinden akar.

- **Seçim:** anma gerilimi sistemin sürekli tepe geriliminin üstünde olmalıdır. 24 V bir sistemde sürekli çalışma gerilimi 32 V'a kadar çıkabildiği için tipik olarak sürekli DC anma değeri 36 V ve üzerindeki sınıflar seçilir; çok düşük seçilen varistör normal çalışmada sürekli akım çekip ısınır.
- **Yaşlanma:** her darbe tanecik yapısını biraz bozar. Yıllar içinde sızıntı akımı artar, sonunda kısa devre olarak arızalanabilir. Bu yüzden seri bir sigortayla birlikte kullanmak yerinde olur.
- **Hız:** tepki süresi nanosaniye mertebesindedir ama TVS diyoda göre daha yavaş ve kırpma gerilimi daha az keskindir.

Araç üstü montajlarda varistör genellikle ilk savunma hattıdır: büyük enerjiyi o yutar, hassas kırpmayı ise kart üzerindeki TVS diyot yapar. İkisi birlikte kademeli koruma oluşturur.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [Kurulum, yedeklenebilirlik ve saha sürekliliği](/blog/hct402-montaj-ve-saha-surekliligi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/varistor
Son güncelleme: 2026-08-02