Varistör (MOV / Varistor)
Belirli bir eşik geriliminin altında yalıtkan gibi davranan, üstünde ise direnci hızla düşerek akımı üzerine çeken gerilim bağımlı bir koruma elemanıdır. Geçici aşırı gerilim tepelerini kırpar; ancak her darbede bir miktar yıpranır ve zamanla eşiği kayar.
Metal oksit varistör, çinko oksit taneciklerinden oluşan bir seramiktir. Taneler arası bariyerler belirli gerilimin üstünde iletken hale gelir. Böylece darbe enerjisi korunacak devre yerine varistör üzerinden akar.
- Seçim: anma gerilimi sistemin sürekli tepe geriliminin üstünde olmalıdır. 24 V bir sistemde sürekli çalışma gerilimi 32 V'a kadar çıkabildiği için tipik olarak sürekli DC anma değeri 36 V ve üzerindeki sınıflar seçilir; çok düşük seçilen varistör normal çalışmada sürekli akım çekip ısınır.
- Yaşlanma: her darbe tanecik yapısını biraz bozar. Yıllar içinde sızıntı akımı artar, sonunda kısa devre olarak arızalanabilir. Bu yüzden seri bir sigortayla birlikte kullanmak yerinde olur.
- Hız: tepki süresi nanosaniye mertebesindedir ama TVS diyoda göre daha yavaş ve kırpma gerilimi daha az keskindir.
Araç üstü montajlarda varistör genellikle ilk savunma hattıdır: büyük enerjiyi o yutar, hassas kırpmayı ise kart üzerindeki TVS diyot yapar. İkisi birlikte kademeli koruma oluşturur.
Bu terimin kullanıldığı bağlam: Kurulum, yedeklenebilirlik ve saha sürekliliği