# Stop Kategorisi 0 (Stop Category 0)

> IEC 60204-1'de tanımlanan durdurma sınıflarından biridir: makine tahrik elemanlarının enerjisi derhal kesilir ve hareket kontrolsüz biçimde sona erer. Fren, motor momentiyle değil mekanik olarak veya ayrı bir enerji kaynağıyla sağlanır; en hızlı ama en sert durdurma biçimidir.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** Vinç Kumandaları
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/stop-kategorisi-0

## Kısaca

- Kategori 0, enerjinin derhal kesilmesiyle yapılan kontrolsüz durdurmadır.
- Durdurma anında frenleme momenti motordan değil mekanik frenden gelir.
- Röle kontağı açan basit kumanda mimarisi doğal olarak bu davranışı üretir.

Kategori 0'da mantık basittir: kumanda gerilimi kesilir, kontaktörler bırakır, motor serbest kalır. Elektriksel olarak en kolay doğrulanabilen çözümdür, çünkü enerjinin gitmesi durdurmanın kendisidir; yazılıma veya sürücünün sağlıklı çalışmasına bağımlı değildir.

Bedeli mekaniktir. Kaldırma hareketinde motor momenti anında yok olduğu için yük, yay basmalı fren devreye girene kadar kısa bir mesafe düşebilir; yatay hareketlerde ise atalet nedeniyle sallanma ve kayma oluşur. Halat, kanca ve şasi bu ani yavaşlamanın yükünü taşır.

- Enerji kesme temelli olduğu için elektronik arızalara karşı doğal olarak dayanıklıdır.
- Frenin bağımsız ve enerjisiz konumda tutan (yay basmalı, elektrikle açılan) tipte olması beklenir.
- Sık tekrarlanan kalkış-durdurmada mekanik yıpranmayı hızlandırır.

Röle çıkışlı bir radyo kumanda seti, doğası gereği kategori 0'a çok yakın davranır: kontak açılır, kontaktör bobini bırakır, motor durur. Bu davranışın makineniz için yeterli olup olmadığına risk değerlendirmesiyle karar verilir.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [Kablosuz kumanda kurulumu: eşleştirme, röle, güvenlik](/blog/kablosuz-kumanda-eslestirme-role-baglanti)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/stop-kategorisi-0
Son güncelleme: 2026-08-02