# Seri Sargılı DC Motor (Series-Wound)

> Alan sargısı armatürle seri bağlı olan DC motor tipidir. Aynı akım hem alanı hem armatürü beslediği için kalkışta çok yüksek tork üretir, buna karşılık yük kalktığında devir tehlikeli biçimde yükselebilir. Marş motoru, ırgat ve bazı kaldırma düzeneklerinde karşınıza çıkar.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/seri-sargili-dc-motor

## Kısaca

- Seri sargılı motorda tork akımın karesiyle büyür, kalkış akımı çok yüksektir.
- Yön değiştirmek için yalnız alan veya yalnız armatür uçları çevrilmelidir.
- Yük kalktığında devir kontrolsüz yükselebileceği için boşta çalıştırılmaz.

Tork kabaca akımın karesiyle büyür; bu yüzden ağır yükü kaldırmakta üstündür ama akım da hızla tırmanır. Kalkış anında çekilen akım nominal değerin tipik olarak 5–8 katına ulaşabilir ve bu darbe yüke bağlı olarak 0,5–3 saniye sürer.

Sürücü tarafında iki noktaya dikkat edin:

- **Boyutlandırma:** Seçim ortalama akıma değil, kalkış darbesine göre yapılmalıdır. Sürücünün pik akım penceresi bu darbeyi kapsamıyorsa koruma devreye girer veya güç katı zorlanır.
- **Boşta kaçma:** Yük tamamen kalkarsa alan zayıflar ve devir kontrolsüz yükselebilir; bu tip motorlar genellikle yüke doğrudan bağlı çalıştırılır.

Yön değiştirme de farklıdır: besleme polaritesini çevirmek alan ve armatür akımını birlikte ters çevirdiği için yön değişmez. Yön değiştirmek için alan veya armatür bağlantılarından yalnız birinin uçları çevrilmelidir. Bu nedenle standart bir H-köprü çıkışı seri sargılı motorda beklenen yön davranışını vermez.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [DC Motor Sürücü Seçim Rehberi](/blog/dc-motor-surucu-secim-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/seri-sargili-dc-motor
Son güncelleme: 2026-08-02