# Serbest Geçiş Diyotu (Flyback Diode)

> Bobin akımı kesildiğinde endüktansın ürettiği ters gerilimi güvenli bir yoldan boşaltmak için sargıya ters kutupta paralel bağlanan diyottur. Olmadığında yüzlerce volta ulaşan ani gerilim, anahtarlama elemanını deler veya röle kontaklarında ark oluşturarak kısa sürede yenmelerine yol açar.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** Hidrolik & Oransal Kontrol
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/serbest-gecis-diyotu

## Kısaca

- Serbest geçiş diyodu, bobin kesildiğinde doğan ters gerilime güvenli bir boşalma yolu verir.
- Diyot bobine yakın ve doğru kutupta bağlanmalıdır; ters bağlanırsa kısa devre olur.
- Yalnız diyotla sönüm valfin kapanma süresini uzatır; hız gerekiyorsa zener veya direnç eklenir.

Endüktans akımı sürdürmek ister; devre aniden kesilirse akıma yol bırakmadığınız için gerilim fırlar. Diyot, bu akıma bobin üzerinde dönen kapalı bir halka sunar ve enerji sargı direncinde ısıya çevrilerek sönümlenir.

- Diyot bobine mümkün olduğunca yakın bağlanmalıdır; uzun kablo halkanın endüktansını artırır ve koruma zayıflar.
- Kutup yönü kritiktir: normal çalışmada diyot ters yönde, yani iletmez konumda olmalıdır. Ters bağlanırsa doğrudan kısa devre olur.
- Yalnız diyot kullanmak akımın sönümünü yavaşlatır ve valfin kapanma süresini uzatır; hız gerektiğinde diyot ile bir zener veya direnç birlikte kullanılır.

Modern oransal sürücü kartlarında bu koruma çıkış katının içinde hazır bulunur. Ancak bir bobini röle, anahtar veya kendi yaptığınız bir devre ile sürüyorsanız korumayı eklemek sizin sorumluluğunuzdadır; atlanması, kabinde başka arızalara da yol açan tipik bir hatadır.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [Hidrolik kol dönüşüm seti nedir?](/blog/hidrolik-kol-donusum-seti-nedir)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/serbest-gecis-diyotu
Son güncelleme: 2026-08-02