# Serbest Duruş (Coast)

> H-köprüdeki tüm anahtarların kapatılıp motor uçlarının açık bırakılmasıyla oluşan duruş biçimidir. Motora hiçbir elektriksel tork uygulanmaz; hareket yalnız sürtünme, yatak direnci ve yük ile sönümlenir. Duruş süreleri en uzun, mekanik zorlanma ise en düşük seçenektir.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/serbest-durus

## Kısaca

- Serbest duruşta tüm anahtarlar kapalıdır ve elektriksel tork uygulanmaz.
- Mekanik olarak en yumuşak, süre olarak en uzun duruş biçimidir.
- Geri sürülebilir veya büyük ataletli yüklerde tek başına güvenli değildir.

Serbest duruşta akım yolu kesildiği için sürücü tarafında ısı üretilmez ve besleme hattına enerji geri akmaz. Mekanik açıdan da en yumuşak seçenektir: dişli boşluğu darbesiz kapanır, kayış ve zincir gerilmez, asılı yükte sallanma azalır.

Ne zaman tercih edilir:

- **Konum kritik değilse:** Fan, karıştırıcı, serbest dönen düzenekler.
- **Mekanik hassassa:** Sert duruşun zorlayacağı ince dişli veya plastik parçalı aktarma organları.
- **Kendinden kilitlenen redüktörlerde:** Sonsuz vidalı kutu zaten durdurduğu için elektriksel frene gerek kalmaz.

Buna karşılık büyük ataletli veya geri sürülebilir bir yükte serbest duruş güvenli değildir; yük hareketine devam eder, hatta yer çekimiyle hızlanabilir. Bu durumda önce hızın rampayla azaltılması, sonra dinamik frenleme ve gerekiyorsa mekanik frenin devreye alınması doğru sıradır.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [DC Motor Sürücü Seçim Rehberi](/blog/dc-motor-surucu-secim-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/serbest-durus
Son güncelleme: 2026-08-02