# Redüksiyon Oranı (Gear Ratio)

> Dişli kutusunun giriş devrinin çıkış devrine bölümüdür ve genellikle 1:20 ya da 1:100 gibi yazılır. Çıkış devri motor devrinin orana bölümü, çıkış torku ise motor torkunun oranla çarpımıdır. Kayıplar nedeniyle gerçek tork kazancı bu teorik değerin altında kalır.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/reduksiyon-orani

## Kısaca

- Çıkış devri motor devrinin orana bölümü, tork ise oranla çarpımıdır.
- Oranı büyütmek motor akımını düşürür ama hareketi yavaşlatır.
- Artan oran stall torkunu da büyütür; mekanik dayanım kontrol edilmelidir.

Örnek: 3000 dev/dk dönen bir motor 1:50 oranlı kutuya bağlanırsa çıkışta 60 dev/dk elde edilir. Motor mili 0,2 Nm üretiyorsa teorik çıkış 10 Nm, dişli verimi yüzde 70 ise gerçekte yaklaşık 7 Nm olur.

Oran seçerken üç şeyi birlikte değerlendirin:

- **Hareket süresi:** Oran büyüdükçe iş yavaşlar. Bir kapının 4 metrelik yolu 20 saniyede alması isteniyorsa gerekli çıkış devri buradan hesaplanır.
- **Akım:** Aynı işi daha yüksek oranla yapmak motor akımını düşürür; 15 A sınırındaki bir sürücüyü rahatlatmanın en ucuz yolu genellikle oranı büyütmektir.
- **Geri sürülebilirlik:** Yaklaşık 1:50 üstündeki sonsuz vidalı kutular yükün motoru geri döndürmesini büyük ölçüde engeller.

Oranı büyütmek stall torkunu da büyütür; mekanik parçaların bu artmış torka dayandığından emin olun, aksi hâlde koruma devreye girmeden mekanik zarar görebilir.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [DC Motor Sürücü Seçim Rehberi](/blog/dc-motor-surucu-secim-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/reduksiyon-orani
Son güncelleme: 2026-08-02