# Potansiyometreli Joystick (Potentiometer Joystick)

> Kol açısını, direnç izi üzerinde kayan bir fırça ile ölçen klasik oransal kumanda koludur. Ucuz ve sade bir çözümdür; ancak iz ile fırça sürtündüğü için zamanla aşınır, izin yıprandığı bölgede sinyal atlamaya ve merkez noktası kaymaya başlar.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** Hidrolik & Oransal Kontrol
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/potansiyometreli-joystick

## Kısaca

- Potansiyometreli kolda fırça ile direnç izi sürtündüğü için en çok kullanılan bölge önce aşınır.
- Aşınmış iz, kol o noktadan geçerken hareketin kesilmesi veya sıçraması olarak kendini gösterir.
- Kolu yavaşça uçtan uca gezdirip sinyali izlemek en hızlı teşhis yöntemidir.

Yapı basittir: sabit bir gerilim direnç izinin iki ucuna uygulanır, orta uçtan alınan gerilim kol açısıyla orantılı olarak değişir. Genellikle 0–5 V veya 0–10 V arasında bir sinyal üretilir.

- En sık karşılaşılan arıza, en çok kullanılan bölgede izin aşınmasıdır; kol o noktadan geçerken hareket bir an kesilir veya sıçrar.
- Toz ve nem izin üzerinde direnç değiştirdiği için sinyal gürültülü hâle gelir; kontrolörde küçük bir filtreleme şarttır.
- Kablo kopukluğunu ayırt edebilmek için besleme aralığının uçlarına yaklaşan değerler arıza olarak yorumlanır.

Sahada teşhis kolaydır: kol yavaşça uçtan uca gezdirilirken sinyal ölçülür, sıçrama veya kesinti görülürse iz aşınmıştır. Titreşimin ve tozun yoğun olduğu iş makinelerinde ömür beklentisi düşük olduğu için, kritik uygulamalarda temassız ölçüm yapan kollara geçilmesi daha güvenli bir tercihtir.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [Neden elektronik sinyalle kumanda edilmeli?](/blog/hidrolik-sistemde-elektronik-kontrol-neden-gerekli)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/potansiyometreli-joystick
Son güncelleme: 2026-08-02