# Potansiyometre (Potentiometer)

> Üç uçlu ayarlanabilir direnç elemanıdır; iki uç arasına uygulanan gerilimi orta uçtan bölerek sürücüye analog bir referans değeri üretir. DC motor sürücülerinde hız, rampa süresi ve akım eşiği gibi ayarlar tipik olarak 5–10 kΩ değerinde trimer potlarla verilir. PT500 üzerindeki HIZ ve RMP potları bu görevi görür.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/potansiyometre

## Kısaca

- Pot, referans gerilimini bölerek sürücüye 0 V ile besleme arasında analog hedef değer verir.
- Pratik değer aralığı 5–10 kΩ'dur; çok düşük değer akım çeker, çok yüksek değer parazite açık kalır.
- PT500'deki A1, A2, HIZ ve RMP potları sırasıyla iki yönün akım limitini, hızı ve rampayı ayarlar.

Potansiyometrenin iki uç bacağı sürücünün referans besleme hattına (tipik olarak 5 V) ve şasiye bağlanır; orta bacak, silecek konumuna göre 0 V ile besleme arasında değişen bir gerilim verir. Sürücü bu gerilimi analog-dijital çevirici ile okuyup çıkış oranına dönüştürür.

- **Kart üstü trimer:** Bir kez ayarlanıp bırakılan servis ayarları içindir; PT500'de A1, A2, HIZ ve RMP potları bu tiptir.
- **Panel potu:** Operatörün sürekli kullandığı hız ayarıdır; KS250'de IN5 analog girişine bağlanabilir.

Değer seçiminde iki sınır vardır: çok düşük dirençli pot (1 kΩ altı) referans kaynağından gereksiz akım çeker, çok yüksek dirençli pot (50 kΩ üstü) ise girişin kendi kaçak akımı ve parazit nedeniyle kararsız okuma verir. Pratikte 5–10 kΩ iyi bir dengedir.

Pot kablosu uzun çekilecekse motor kablosundan en az 50 mm uzakta tutun ve tercihen ekranlı kablo kullanın; aksi hâlde hız referansı anahtarlama gürültüsüyle titrer.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [DC Motor Sürücü Seçim Rehberi](/blog/dc-motor-surucu-secim-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/potansiyometre
Son güncelleme: 2026-08-02