# Otomatik Sigorta (Devre Kesici / Circuit Breaker)

> Aşırı akımda devreyi açan ve eriyen tel yerine mekanik bir düzenekle çalışan, atınca sıfırlanabilen koruma elemanıdır. İki ayrı açma mekanizması taşır: sürekli aşırı yükte açan termik bimetal ve kısa devrede milisaniyeler içinde açan manyetik bileşen. Değiştirilmez, resetlenir.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** Montaj, Kablolama & Arıza
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/otomatik-sigorta

## Kısaca

- Termik bileşen aşırı yükü, manyetik bileşen kısa devreyi keser.
- Aynı zamanda elle ayırıcı işlevi görür; bakım sırasında devreyi kapatmaya yarar.
- Sıcak ortamda termik açma beklenenden daha erken gerçekleşebilir.
- Otomatik resetli tipler arızayı gizleyebildiği için kritik devrede dikkatle kullanılır.
- Doğru gerilim sınıfı seçilmelidir; alternatif gerilim için üretilen kesici DC'de aynı ark söndürme davranışını göstermez.

Devre kesici içinde akım, ısınan bir bimetal şeridi eğer; belirli bir akım-zaman eğrisi aşıldığında şerit mekanizmayı serbest bırakır ve kontaklar açılır. Açma süresi aşırı yükün büyüklüğüne bağlıdır, yani küçük bir aşımda dakikalarca dayanabilir. Kısa devrede ise bir bobin ve çekirdekten oluşan manyetik bileşen çok daha hızlı devreye girer. Bu iki mekanizmanın birleşimi hem uzun süreli aşırı yüke hem ani kısa devreye karşı koruma sağlar.

Bıçak sigortaya göre farkları:

- **Sıfırlanabilirlik:** sarf malzemesi gerektirmez, sık atan devrelerde pratiktir.
- **Ayırıcı işlevi:** elle açılarak bakım anahtarı gibi kullanılabilir.
- **Bedeli:** mekanik yapı titreşim ve nemden bıçak sigortaya göre daha çok etkilenir, maliyeti yüksektir.
- **Sıcaklık etkisi:** termik açma ortam sıcaklığından etkilenir; sıcak bir panoda beklenenden erken atabilir.
- **Otomatik resetli tipler:** soğuyunca kendiliğinden kapanır; arızayı gizleyebileceği için kritik devrede dikkatli kullanılır.

Kullanım yeri olarak devre kesiciler genellikle yüksek akımlı ana hatlarda tercih edilir: akü ana hattı, invertör beslemesi, şebeke şarj cihazı girişi. Küçük yüklerde bıçak sigorta hâlâ yaygındır. Araç üstü montajlarda ana besleme hattında otomatik sigorta kullanmak, aracı yolda bırakmadan devreyi geri kazanma imkânı verir.

Kesici seçerken doğru gerilim sınıfına dikkat edin: 230 V alternatif için üretilen bir kesici, 12 V doğru gerilimde ark söndürme açısından aynı davranışı göstermeyebilir. Yine de sürekli atan bir koruma her zaman altta yatan bir arızaya işaret eder.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [Kurulum, yedeklenebilirlik ve saha sürekliliği](/blog/hct402-montaj-ve-saha-surekliligi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/otomatik-sigorta
Son güncelleme: 2026-08-02