# Ölü Zaman (Dead-Time)

> Bir H-köprü bacağında bir anahtar kapanırken diğerinin açılması arasına bilinçli olarak konan kısa bekleme süresidir. Silisyum MOSFET'ler için tipik olarak 100–300 ns aralığında seçilir ve iki anahtarın aynı anda iletimde bulunmasını engeller.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/olu-zaman

## Kısaca

- Ölü zaman silisyum MOSFET'lerde tipik olarak 100–300 ns aralığında seçilir.
- Uzun ölü zaman gövde diyodu kaybını artırır ve görev oranını saptırır.
- 20 kHz'de 200 ns periyodun binde dördüdür; yüksek frekansta etkisi büyür.

Ölü zaman doğrudan kol kısa devresine karşı alınan zamanlama önlemidir. Bir MOSFET'in kesime geçmesi, kapı kapasitesinin boşalma süresi kadar zaman alır; sinyaller tam tamamlayıcı verilirse bu gecikme bir çakışma penceresi yaratır. Araya konan bekleme, kapanan anahtarın tamamen kesilmesine izin verir.

Süre seçimi bir dengedir. Çok kısa ölü zaman çakışma riskini tam kapatmaz. Çok uzun ölü zaman ise iki sorun getirir: bu süre boyunca akım gövde diyodundan dolaşır ve üzerinde tipik 0,7–1,2 V düşerek ısı üretir; ayrıca gerçek görev oranı istenen değerden sapar, bu da özellikle çok düşük ve çok yüksek hızlarda doğrusallığı bozar.

20 kHz'lik bir PWM'de periyot 50 µs'tir; 200 ns'lik ölü zaman bunun yalnızca binde dördüdür ve pratikte fark edilmez. Aynı ölü zaman 200 kHz'de periyodun yüzde dördüne karşılık gelir ve etkisi ölçülebilir hale gelir. Bu yüzden ölü zaman ile anahtarlama frekansı birlikte seçilir.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [DC Motor Sürücü Seçim Rehberi](/blog/dc-motor-surucu-secim-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/olu-zaman
Son güncelleme: 2026-08-02