# Ölü Bant Telafisi (Deadband Compensation)

> Kontrolörün, kol merkezden ayrılır ayrılmaz akımı doğrudan valfin debi vermeye başladığı eşiğe sıçratıp oradan itibaren orantılı artırmasıdır. Böylece kolun ilk yüzde on ile yüzde otuzluk bölümü boşa gitmez ve hareket kolun hemen ilk hareketinde başlar.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** Hidrolik & Oransal Kontrol
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/olu-bant-telafisi

## Kısaca

- Telafi, kol merkezden ayrılır ayrılmaz akımı debi eşiğine sıçratıp boşa giden kol yolunu geri kazandırır.
- Minimum ve maksimum akım deneyerek bulunur ve kolun tüm yolu bu aralığa yeniden ölçeklenir.
- Eşik fazla yüksek ayarlanırsa makine ilk harekette sıçrar ve hassas yerleştirme bozulur.

Telafi, komut ile akım arasındaki eğriye bir basamak eklemek demektir. Kol sıfırda iken akım sıfırdır; kol nötr bölgesini geçer geçmez akım aniden minimum eşik değerine çıkar, sonra kolun kalan yolu boyunca doğrusal olarak maksimuma tırmanır.

1. Valfin debi vermeye başladığı akım deneyerek bulunur ve minimum akım olarak kaydedilir.
2. Tam açıklığa karşılık gelen akım maksimum olarak kaydedilir.
3. Kontrolör kolun tüm yolunu bu iki değer arasına yeniden ölçekler.

Ayarın fazlası kadar eksiği de sorundur: eşik gerçek değerin üstüne çıkarılırsa kol ilk hareketinde makine sıçrar, bu da hassas yük yerleştirmeyi imkânsız kılar. Doğru ayarda kolun her milimetresi işe yarar. AXI'nin HCT402 kitinde joystick karakteristiğinin orta bölgede milimetrik, uçlarda hızlı olması da benzer bir amaç güder: kolun kullanılabilir yolunu operatörün gerçekten ihtiyaç duyduğu bölgeye ayırmak.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [Neden elektronik sinyalle kumanda edilmeli?](/blog/hidrolik-sistemde-elektronik-kontrol-neden-gerekli)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/olu-bant-telafisi
Son güncelleme: 2026-08-02