Mücbir Sebep (Force Majeure)
Tarafların iradesi dışında gelişen, öngörülemeyen ve kaçınılması mümkün olmayan olaylar nedeniyle borcun ifasının imkânsızlaşması veya gecikmesidir. Doğal afet, genel grev ve resmî makam kararları tipik örnekleridir; bu hâlde satıcının alıcıyı bilgilendirme yükümlülüğü doğar.
Kavramın üç unsuru vardır: olayın tarafın kontrolü dışında olması, öngörülememesi ve makul önlemlerle kaçınılamaz olması. Bu unsurlar birlikte gerçekleşmedikçe yalnızca işlerin yoğun olması veya tedarikçinin geç kalması mücbir sebep sayılmaz.
- Mücbir sebep, ifayı kendiliğinden ortadan kaldırmaz; çoğu zaman süreyi askıya alır.
- Satıcı, durumu ve etkisini alıcıya bildirmekle yükümlüdür.
- İfa tümüyle imkânsızlaşırsa tahsil edilen bedelin iadesi gündeme gelir.
Mesafeli satışta ayrıca hatırlanması gereken bir sınır vardır: malın stokta bulunmaması mevzuat bakımından imkânsızlık sayılmaz, dolayısıyla mücbir sebep gerekçesine dayandırılamaz. Sözleşmelerdeki mücbir sebep maddeleri kapsamı genişletmek yerine bildirim usulünü düzenler. Somut bir gecikmede haklarınızı değerlendirirken önce siparişinizin durumuna ve satıcının yaptığı bildirime bakın; uygulama için satış sözleşmenizdeki koşullar geçerlidir.
Bu terimin kullanıldığı bağlam: iletişim sayfası