# Kısma Valfi (Throttle / Flow Control Valve)

> Kısma valfi, akış kesitini daraltarak geçen debiyi ve dolayısıyla aktüatör hızını sınırlayan elemandır. Basit tipte debi, kesitin yanında basınç farkına da bağlıdır; basınç dengelemeli tipte ise yük değişse bile debi sabit kalır. Kısılan enerjinin tamamı ısıya dönüşür.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** Hidrolik & Oransal Kontrol
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/kisma-valfi

## Kısaca

- Kısma valfi kesiti daraltarak debiyi sınırlar; kısılan enerjinin tamamı ısıya dönüşür.
- 20 l/dk debiyi 100 bar düşürerek kısmak yaklaşık 3,3 kW ısı üretir.
- Basınç dengelemeli tip, yük değişse bile debiyi sabit tutar.

Üç yaygın biçimi vardır ve seçim doğrudan davranışı değiştirir:

- **Sabit kısma (orifis):** ayarsız, tek bir delik. Ucuz ve arızasızdır ama debi yükle değişir.
- **Ayarlanabilir kısma:** iğne valfle kesit ayarlanır; genellikle serbest geri akış için çek valfle birlikte gelir.
- **Basınç dengelemeli (kompanse) tip:** orifis üzerindeki basınç farkını sabit tutan bir kademe içerir; debi yükten bağımsız kalır.

Isı hesabı gözden kaçmamalıdır: 20 l/dk debiyi 100 bar düşürerek kısmak yaklaşık 3,3 kW'lık ısı üretir. Hızı sürekli kısarak sınırlamak, sistemin sıcaklık dengesini bozabilir.

Oransal kol kontrolü işte bu noktada bir alternatif sunar. Hızı kalıcı bir orifisle kısmak yerine, joystick karakteristiğini ve maksimum kol açıklığını sınırlayarak hedef hıza inebilirsiniz. Böylece hız ihtiyaca göre ayarlanır ve gerektiğinde tam debi hâlâ kullanılabilir.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [Uzaktan kontrolün 6 yöntemi: karşılaştırma](/blog/manuel-hidrolik-kol-uzaktan-kumanda-yontemleri)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/kisma-valfi
Son güncelleme: 2026-08-02