# Kalıp ve Üretim Aparatı (Tooling)

> Kalıp veya üretim aparatı; kutu, panel, konnektör kapağı ya da mekanik parçanın seri üretimi için bir defaya mahsus yaptırılan üretim düzeneğidir. Bir kez yapılır, sonraki her üretimde kullanılır; bu yüzden maliyeti adede değil projeye bağlıdır.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** Özel Çözümler
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/kalip-tooling

## Kısaca

- Kalıp maliyeti bir defaya mahsustur; adet arttıkça birim başına etkisi azalır.
- Kalıp yaptırmadan önce kutu geometrisi prototiple doğrulanır, sonradan değişiklik sınırlıdır.
- Aparatın sahipliği, saklanması ve bakım sorumluluğu sözleşmede ayrıca tanımlanır.

Elektronik projelerinde en sık karşılaşılan aparatlar plastik enjeksiyon kalıbı, sac büküm ve kesim aparatları, baskı devre için stensil ve üretim test fikstürüdür.

- **Karar noktası:** düşük adetlerde hazır standart kutu kullanmak, kalıp yaptırmaktan genellikle daha uygundur. Kalıp, adet arttıkça ve mekanik olarak özgün bir biçim gerektiğinde anlamlı hâle gelir.
- **Değişiklik maliyeti:** kalıp üzerinde sonradan yapılacak değişiklikler sınırlıdır ve maliyetlidir; bu yüzden kutu geometrisi kalıp yapımından önce prototiple doğrulanır.
- **Sahiplik ve saklama:** kalıbın kime ait olduğu, nerede saklanacağı ve bakımının kim tarafından yapılacağı sözleşmede ayrıca yazılır.
- **Ömür:** aparatlar kullanım sayısına bağlı olarak aşınır ve bakım gerektirir.

Bu nedenle özel projelerde kutu kararı, elektronik tasarımdan bağımsız düşünülmez: kart ölçüsü, konnektör yerleşimi ve montaj yöntemi kalıp kararını doğrudan etkiler. Aparat maliyeti ve adet eşikleri projeye göre değişir ve teklif aşamasında netleşir.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [Hizmetlerimiz](/kurumsal/hizmetlerimiz)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/kalip-tooling
Son güncelleme: 2026-08-02