# Hız-Tork Eğrisi (Speed-Torque Curve)

> Fırçalı DC motorun sabit gerilimde ürettiği torkla döndüğü devir arasındaki ilişkiyi gösteren doğrudur. Bir ucunda tork sıfırken devrin en yüksek olduğu boşta nokta, diğer ucunda devir sıfırken torkun en yüksek olduğu stall noktası bulunur. Aradaki değişim yaklaşık doğrusaldır.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/hiz-tork-egrisi

## Kısaca

- Hız-tork eğrisi boşta devirden stall noktasına doğrusal biçimde iner.
- Sürekli çalışma noktası eğrinin orta bölgesinde seçilmelidir.
- Besleme gerilimini yarıya indirmek boşta devri ve stall torkunu birlikte düşürür.

Aynı grafiğe akım eğrisi de çizilir: akım tork ile birlikte doğrusal artar, güç ise eğrinin ortasında tepe yapar. Verim tepesi ise güç tepesinin biraz solunda, boşta devre daha yakın bölgededir.

Çalışma noktası seçerken şu bölgelere dikkat edin:

- **Boşta uç:** Yüksek devir, düşük akım. Yalnız boşa dönen düzeneklerde anlamlı.
- **Orta bölge:** Sürekli çalışma için uygun alan. Nominal tork genellikle stall torkunun yüzde 20–30 bandındadır.
- **Stall ucu:** Isıl olarak en zorlayıcı bölge; yalnız saniyeler mertebesinde kalınabilir.

Besleme gerilimini düşürmek eğriyi aşağı kaydırır: boşta devir orantılı olarak azalır, stall torku ise gerilimle orantılı azalır. Bu yüzden 24 V motoru 12 V ile sürerseniz hem hız hem kaldırma kapasitesi yarıya iner. PWM ile ortalama gerilimi kısmak da aynı etkiyi yaratır.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [DC Motor Sürücü Seçim Rehberi](/blog/dc-motor-surucu-secim-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/hiz-tork-egrisi
Son güncelleme: 2026-08-02