# Hız Regülasyonu (Speed Regulation)

> Bir motorun boşta devri ile tam yükteki devri arasındaki farkın, tam yük devrine oranıdır ve yüzde olarak verilir. Yük değiştiğinde hızın ne kadar sarkacağını sayısal olarak ifade eder. Açık çevrim sürülen fırçalı DC motorlarda bu değer belirgin biçimde yüksektir.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/hiz-regulasyonu

## Kısaca

- Hız regülasyonu boşta ve tam yük devri arasındaki yüzdesel farktır.
- Açık çevrim sürüşte sarkmanın kaynağı sargı direnci üzerindeki düşümdür.
- Geri beslemeli kapalı çevrim regülasyonu yüzde birler seviyesine indirir.

Hesap basittir: boşta devirden tam yük devrini çıkarın, tam yük devrine bölün ve yüzle çarpın. Boşta 3000 dev/dk dönen bir motor tam yükte 2600 dev/dk'ya iniyorsa regülasyon yaklaşık yüzde 15'tir.

Sarkmanın kaynağı sargı direncidir. Yük arttıkça akım artar, sargı direnci üzerindeki düşüm büyür ve zıt EMK için kalan gerilim azalır; sonuçta devir düşer.

- **Açık çevrimde:** Sürücü yalnız ortalama gerilimi sabit tutar, hızı ölçmez. Yük değiştikçe hız da değişir.
- **Kapalı çevrimde:** Enkoder veya benzeri bir geri besleme ile ölçülen hıza göre görev oranı düzeltilir ve regülasyon yüzde birler seviyesine iner.

Uygulamada bu değeri değerlendirin: kapı, bariyer ve perde gibi işlerde yüzde 10–20 sarkma sorun değildir. Sabit ilerleme hızı isteyen dozajlama veya senkron hareket gerektiren düzeneklerde ise geri beslemeli çözüm gerekir. Besleme geriliminin yük altında çökmesi de regülasyonu görünürde kötüleştirir; ölçümü sürücü klemensinde yapın.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [DC Motor Sürücü Seçim Rehberi](/blog/dc-motor-surucu-secim-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/hiz-regulasyonu
Son güncelleme: 2026-08-02