# Hız Hatası (Speed Error)

> Hız hatası, devir referansı ile ölçülen devir arasındaki farktır ve kontrolcünün çıkışını üreten temel büyüklüktür. Pozitif hata yakıtın artırılmasını, negatif hata azaltılmasını gerektirir. Kalıcı olarak sıfırlanamayan hata, sistemin droop'lu çalıştığını gösterir.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** Motor Devir & Gaz Kontrolü
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/hiz-hatasi

## Kısaca

- Hız hatası referans ile ölçülen devrin farkıdır; işareti yönü, büyüklüğü şiddeti belirler.
- Sadece oransal kontrolde kararlı hâlde küçük bir kalıcı hata kaçınılmazdır.
- Hatanın sürekli işaret değiştirmesi kazancın fazla olduğunun işaretidir.

Kontrol döngüsü her çevrimde aynı üç adımı yapar: ölç, farkı al, çıkışı güncelle. Hatanın işareti yönü, büyüklüğü ise düzeltmenin şiddetini belirler. Yalnızca oransal bir kontrolcüde çıkış hatayla orantılı olduğundan, hata tam sıfır olursa çıkış da sıfırlanır; bu yüzden kararlı hâlde her zaman küçük bir kalıcı hata kalır.

- Ani yüklenmede hata bir anda büyür, aktüatör hızla hareket eder, sonra hata küçülür.
- Hata sürekli işaret değiştiriyorsa sistem salınımdadır; kazanç fazladır.
- Hata büyük ve azalmıyorsa aktüatör sınırına dayanmıştır ya da mekanik takılma vardır.

Aynı mantık konum kontrolünde de geçerlidir. GS740-3P'de karşılaştırılan büyüklükler komut konumu ile AS5600 enkoderin okuduğu gerçek konumdur; hata buradan üretilir ve aktüatör bu hatayı kapatacak yönde sürülür.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [Dizel motorda elektronik devir ve gaz kontrolü](/blog/dizel-motor-elektronik-devir-kontrolu-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/hiz-hatasi
Son güncelleme: 2026-08-02