# Geri Sürülebilirlik (Back-Drivability)

> Yükün, motoru dışarıdan döndürebilme özelliğidir. Düz dişli veya düşük oranlı kutularda yük motoru rahatça çevirebilir; sonsuz vidalı ve yüksek oranlı kutularda sürtünme bunu engeller ve düzenek kendinden kilitlenir. Kaldırma uygulamalarında güvenliği doğrudan belirler.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/geri-surulebilirlik

## Kısaca

- Yaklaşık 1:50 üstü sonsuz vidalı kutular genellikle kendinden kilitlenir.
- Geri sürülebilir düzenekte enerji kesilince yük düşer, mekanik fren şarttır.
- Elektronik frenleme yükü havada süresiz tutmaz, yalnız hızı sınırlar.

Kilitlenme, sonsuz vida diş açısının sürtünme açısından küçük olmasıyla ortaya çıkar. Pratikte yaklaşık 1:50 ve üstü sonsuz vidalı kutular çoğunlukla kendinden kilitlenir, planet ve düz dişli kutular ise geri sürülebilir kalır.

Sürücü açısından iki farklı senaryo doğar:

- **Geri sürülemeyen düzenek:** Enerji kesildiğinde yük olduğu yerde kalır. Yavaşlarken motorun ürettiği enerji sınırlıdır, besleme geriliminin tırmanma riski düşüktür.
- **Geri sürülebilir düzenek:** Enerji kesilince yük düşmeye başlar. Motor jeneratöre döner, akım beslemeye geri akar ve hat gerilimi yükselir. Yükü havada tutmak için yayla kapanan mekanik fren gerekir.

Elektronik frenleme, yani motor uçlarının kısa devre edilmesi, yalnız hızı sınırlar; yükü süresiz havada tutmaz ve enerji kesildiğinde çalışmaz. Kaldırma yapan bir düzenekte bu ayrımı tasarım aşamasında netleştirin.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [DC Motor Sürücü Seçim Rehberi](/blog/dc-motor-surucu-secim-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/geri-surulebilirlik
Son güncelleme: 2026-08-02