# Fırçalı DC Motor (Brushed DC Motor)

> Sargı akımının yönünü kolektör ve karbon fırçalar aracılığıyla mekanik olarak çeviren doğru akım motorudur. İki kabloyla sürülür, uçlarına uygulanan gerilimin polaritesi değişince ters yöne döner. Bu iki uçlu yapı, H-köprü çıkışlı DC sürücülerle doğrudan uyumludur.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/fircali-dc-motor

## Kısaca

- Fırçalı DC motor iki kabloyla sürülür ve polarite değişince yön değiştirir.
- Hız ortalama armatür gerilimiyle, tork ise akımla doğru orantılı ilerler.
- Fırça ve kolektör aşınan parçadır; periyodik kontrol gerektirir.

Gerilim arttıkça devir artar, yük arttıkça akım artar. Bu doğrusal davranış sayesinde ayrı bir geri besleme elemanı olmadan, yalnızca ortalama armatür gerilimini değiştirerek hız ayarı yapılabilir. AXI'nin ST42, KS250 ve PT500 modülleri de bu tip motorlar için tasarlanmıştır; ancak hız ayarı yalnız KS250 ve PT500 tarafında vardır, ST42 hız ayarı gerekmeyen aç-kapa ve yön değiştirme uygulamaları içindir.

- **Artısı:** Sürücü tarafı basittir; iki güç kablosu ve bir H-köprü yeterlidir, faz sırası veya rotor konumu bilgisi gerekmez.
- **Eksisi:** Fırça ve kolektör aşınan parçalardır; komütasyon kıvılcımı geniş bantlı elektriksel gürültü üretir.

Seçim yaparken üç akım değerini birlikte okuyun: boşta akım, nominal (sürekli) akım ve rotor dururken çekilen stall akımı. Sürücünün sürekli akım kapasitesi motorun yük altındaki gerçek akımını, pik kapasitesi de kalkış darbesini karşılamalıdır. KS250 sürekli 15 A ve pik 45 A, PT500 ise sürekli 30 A ve maksimum 40 A değerleriyle listelenir.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [DC motor ve sürücü arıza teşhis matrisi](/blog/dc-motor-surucu-ariza-teshis-matrisi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/fircali-dc-motor
Son güncelleme: 2026-08-02