# Enkoder (Encoder)

> Milin dönüşünü darbe dizisine çeviren geri besleme elemanıdır. Artımlı tipte tur başına belirli sayıda darbe üretilir (tipik olarak 100–1000); darbeler sayılarak konum, birim zamandaki darbe sayısından ise hız bulunur. Birbirine 90 derece faz farklı iki kanal (A ve B) dönüş yönünü de belirler.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/enkoder

## Kısaca

- A ve B kanalları arasındaki 90 derece faz farkı hem konumu hem dönüş yönünü belirler.
- Artımlı enkoderde enerji kesilince sayaç sıfırlanır ve sistem referans noktasına dönmek zorundadır.
- Uç nokta için akım algılama yeterlidir; enkoder asıl olarak tekrarlanabilir ara konum gerektiğinde gerekir.

Enkoder olmadan bir DC sürücü, motorun gerçekten döndüğünü ya da ne kadar döndüğünü bilemez; yalnız kendi uyguladığı gerilimi bilir. Konum sayımı, tur sayma veya yük altında sabit hız tutma isteniyorsa geri besleme şarttır.

- **Artımlı enkoder:** Yalnız değişimi sayar; enerji kesildiğinde sayaç sıfırlanır, sistem referans (home) noktasına dönmek zorundadır.
- **Mutlak enkoder:** Her açı için benzersiz bir kod verir, enerji kesilse de konum bilgisi kaybolmaz.
- **Çözünürlük ve redüktör:** 100 darbelik bir enkoder, 50:1 redüktörün çıkışında turda 5000 darbe demektir; mekanik çarpan ölçüm inceliğini artırır.

AXI DC sürücülerinin akım algılamalı sonlanma (AntiSwitch) yaklaşımı, uç noktayı bulmak için enkoder gerektirmez. Enkoder ihtiyacı, uç noktayı değil **ara konumu** tekrarlanabilir biçimde yakalamanız gerektiğinde doğar.

Enkoder kablosunu motor besleme çiftinden ayrı ve ekranlı çekin; darbe hattına karışan gürültü sayım hatasına dönüşür.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [DC Motor Sürücü Seçim Rehberi](/blog/dc-motor-surucu-secim-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/enkoder
Son güncelleme: 2026-08-02