# Dört Kadranlı Sürüş (Four-Quadrant Drive)

> Motorun her iki yönde hem sürülebildiği hem de frenlenebildiği sürüş biçimidir. Hız–tork düzleminin dört bölgesini de kapsar; tam bir H-köprü ve dört anahtarın bağımsız kontrolünü gerektirir. Kaldırma ve yerçekimine karşı çalışan uygulamalarda aranan yapıdır.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/dort-kadran-surus

## Kısaca

- Dört kadranlı sürüş her iki yönde hem sürme hem frenlemeyi kapsar.
- Yerçekimine karşı inen yüklerde kontrollü iniş için gereklidir.
- Elektronik fren yükü durdurur; havada tutmak için mekanik fren şarttır.

Dört kadran şu dört durumu kapsar: ileri sürme, ileri frenleme, geri sürme, geri frenleme. Frenleme bölgelerinde tork hareket yönünün tersine döner; motor jeneratör gibi davranır ve enerji mekanikten elektriğe geçer.

Bu yapının gerekli olduğu tipik durum, yükün motoru döndürmeye çalıştığı hâllerdir. Bir yük indirilirken yerçekimi motoru hızlandırır; kontrollü iniş ancak frenleme bölgesinde çalışabilen bir sürücüyle mümkündür. Aksi hâlde yük serbest düşme benzeri bir ivmeyle hızlanır.

Uygulamada iki noktaya dikkat edilir. Birincisi, frenleme sırasında ortaya çıkan enerjinin bir yere gitmesi gerekir: akü besleme bunu yutabilir, anahtarlamalı güç kaynağı yutamaz ve hat gerilimi tırmanır. İkincisi, elektronik frenleme yükü **durdurabilir** ama havada süresiz **tutamaz**; askıda kalması gereken yüklerde enerji kesildiğinde yayla kilitlenen mekanik fren şarttır.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [DC Motor Sürücü Seçim Rehberi](/blog/dc-motor-surucu-secim-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/dort-kadran-surus
Son güncelleme: 2026-08-02