# Dither Akımı (Dither)

> Oransal valf bobininin sürme akımına bilerek bindirilen küçük genlikli salınımdır. Makarayı sürekli mikroskobik hareket hâlinde tutarak statik sürtünmeyi (stiction) kırar; genliği tipik olarak nominal akımın yüzde birkaçı kadardır ve doğru ayarlandığında histerezisi belirgin biçimde düşürür.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** Hidrolik & Oransal Kontrol
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/dither-akimi

## Kısaca

- Dither, makaranın yapışmasını kırmak için akıma bilerek eklenen küçük genlikli salınımdır.
- Genlik çok küçükse etkisiz, çok büyükse silindir titrer ve valf gövdesi aşınır.
- Dither mekanik bir sorunu çözer; PWM ise güç anahtarlama yöntemidir, ikisi karıştırılmamalıdır.

Duran bir makara, gövde içinde yağ filmi ve kirlilik nedeniyle yapışma eğilimindedir. Komut küçük bir miktar arttığında bobin kuvveti bu yapışmayı yenemez, makara hiç kıpırdamaz; sonra eşik aşıldığında bir anda sıçrar. Operatör bunu "kol milimetrik gitmiyor, atlıyor" diye tarif eder. Dither, makarayı hiçbir zaman tam durmayan çok küçük bir titreşimde tutarak sürtünmeyi statikten kinetiğe indirir.

- Genlik çok küçük olursa yapışma kırılmaz, avantaj kaybolur.
- Genlik çok büyük olursa silindir hareketi gözle görülür şekilde titrer ve valf gövdesinde aşınma artar.
- Genlik genelde üretici tarafından valf tipine göre sabitlenir; kullanıcı ayarına her kartta açılmaz.

Dither ile PWM aynı şey değildir: PWM gücü verimli anahtarlamak içindir, dither ise mekanik bir sorunu çözmek için kasıtlı olarak eklenen bir bozucudur. Bazı sürücülerde PWM taşıyıcısının kendi dalgalanması dither görevini üstlenir.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [Neden elektronik sinyalle kumanda edilmeli?](/blog/hidrolik-sistemde-elektronik-kontrol-neden-gerekli)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/dither-akimi
Son güncelleme: 2026-08-02