# Akım Değişim Hızı (di/dt)

> Akımın zamana göre ne kadar hızlı değiştiğini gösteren büyüklüktür, amper/mikrosaniye ile ifade edilir. Devredeki her endüktans üzerinde V = L × di/dt kadar gerilim üretir; 100 nH'lik bir kablo endüktansı ve 200 A/µs'lik bir değişim 20 V sıçrama demektir.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/di-dt-akim-degisim-hizi

## Kısaca

- V = L × di/dt bağıntısı hızlı akım değişimini gerilim sıçramasına çevirir.
- 100 nH ve 200 A/µs yalnızca kablodan 20 V sıçrama üretir.
- Kısa, burulmuş kablo ve yakın bara kondansatörü ilmek endüktansını küçültür.

Güç katındaki hızlı anahtarlama, akımı yüz nanosaniyeler içinde sıfırdan onlarca ampere çıkarır. Bu, yüzlerce A/µs mertebesinde bir di/dt anlamına gelir. Sorun, devredeki hiçbir iletkenin endüktanssız olmamasıdır: düz bir bakır yol metre başına yaklaşık 1 µH, birkaç santimlik bir klemens bağlantısı ise onlarca nanohenri endüktans gösterir.

Bu endüktanslar üzerinde oluşan gerilim doğrudan anahtarın üzerine biner. 24 V'luk bir sistemde ölçtüğünüz tepe gerilimin 40–60 V'a çıkması bu yüzden şaşırtıcı değildir; MOSFET'in kırılma geriliminin besleme değerinin epey üstünde seçilmesinin nedeni de budur.

Sahada di/dt'yi doğrudan ayarlayamazsınız, ama etkisini azaltabilirsiniz: besleme ve motor kablolarını kısa tutun, gidiş–dönüş iletkenlerini yan yana veya burarak çekin, klemensleri sıkı tutun ve bara kondansatörünü sürücüye yakın konumlandırın. Bunların hepsi ilmek endüktansını, dolayısıyla sıçramayı küçültür.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [DC Motor Sürücü Seçim Rehberi](/blog/dc-motor-surucu-secim-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/di-dt-akim-degisim-hizi
Son güncelleme: 2026-08-02