# Ölü Bant (Deadband)

> Ölü bant, kontrolcünün hiç tepki vermediği hata aralığıdır: ölçülen değer referanstan bu aralığın içinde saparsa çıkış değiştirilmez. Devir kontrolünde birkaç d/dk genişliğinde bir ölü bant, sensör gürültüsünün ve mekanik boşluğun aktüatörü sürekli oynatmasını engeller.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** Motor Devir & Gaz Kontrolü
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/devir-olu-bandi

## Kısaca

- Ölü bant, içinde kalan hatanın yok sayıldığı bilinçli duyarsızlık aralığıdır.
- Dar ölü bant aktüatör titremesine, geniş ölü bant geç ve kaba tepkiye yol açar.
- Mekanik boşluk ölü bantla kapatılmaz; kaynağında giderilmelidir.

Ölü bant bilinçli bir duyarsızlıktır. Amacı, gerçek olmayan küçük hatalara tepki verilmesini önlemektir. Çok dar seçilirse aktüatör sürekli titrer, halat ve mafsal boşuna yıpranır, akım tüketimi artar. Çok geniş seçilirse kontrol tembelleşir: yük değiştiğinde sistem hatayı fark etmeden önce belirgin bir sapma birikir.

- Tipik yaklaşım, ölü bandı ölçüm gürültüsünün genliğinin biraz üzerinde tutmaktır.
- Mekanik boşluğu (halat uzaması, mafsal aralığı) ölü bantla kapatmaya çalışmak yanlıştır; boşluk mekanik olarak giderilmelidir.

Sahada karşılığı şudur: potansiyometreyi çok küçük bir miktar oynattığınızda hiçbir şey olmuyorsa bu genellikle arıza değil, tasarımdaki ölü banttır. Aynı kavram joystick merkezinde de karşınıza çıkar; orada amaç, kolun merkezde titremesiyle hareket başlamasını önlemektir.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [Dizel motorda elektronik devir ve gaz kontrolü](/blog/dizel-motor-elektronik-devir-kontrolu-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/devir-olu-bandi
Son güncelleme: 2026-08-02