# Buton Yerleşimi Ergonomisi (Control Layout Ergonomics)

> Verici üzerindeki butonların konumunun, hareket yönüyle ve operatörün duruşuyla tutarlı olacak biçimde planlanmasıdır. Yanlış eşleme, saniyeler içinde karar verilmesi gereken durumlarda ters yön basma riskini artırır. EN 13557 vinç kumanda cihazlarının bu tasarım gereklerini kapsayan standarttır.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** Vinç Kumandaları
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/buton-yerlesimi-ergonomisi

## Kısaca

- Buton konumu hareket yönüyle uzamsal olarak örtüşmeli, teknik kanal adıyla değil.
- Butonlara işlev adı kalıcı yazılmalı ve eşleme değişince etiket güncellenmelidir.
- Fren ve kilit gibi kritik işlevler yön butonlarından fiziksel olarak ayrılmalıdır.

Ergonomi burada konfor değil, hata payı meselesidir. Operatör yükü izlerken kumandaya bakmaz; eli hafızaya güvenerek hareket eder. Bu nedenle butonların fiziksel düzeni ile makinedeki hareketin yönü örtüşmelidir.

Devreye alırken uygulanması kolay dört kural:

- **Uzamsal uyum:** üstteki buton yukarı hareketi, alttaki aşağı hareketi versin; sol buton sola, sağ buton sağa.
- **Kanal-hareket etiketi:** CH1–CH2 gibi teknik adlar değil, "KALDIR / İNDİR" gibi işlev adları kalıcı olarak yazılsın.
- **Operatörün referans yönü:** makinenin "ileri" yönü ile operatörün baktığı yön farklıysa bu ayrım eğitimde açıkça anlatılmalı.
- **Yanlış basmaya karşı ayrım:** kritik işlevler (fren, kilit) sık kullanılan yön butonlarından fiziksel olarak uzağa alınmalı.

Buton sayısı, gövde ölçüleri ve ekran gibi ayrıntılar ürün verisinde yer almaz; bunları ürün sayfasındaki teknik özelliklerden ve kullanım kılavuzundan teyit edin. Eşleme değiştiğinde etiketleri de güncelleyin; eski etiketle çalışan bir kumanda, hiç etiketi olmayandan daha risklidir.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [Kablosuz Vinç Kumandası Seçim Rehberi](/blog/kablosuz-vinc-kumandasi-secim-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/buton-yerlesimi-ergonomisi
Son güncelleme: 2026-08-02