# Bowden Halatı (Bowden Cable)

> Dış kılıf ile onun içinde kayan iç telden oluşan, hareketi eğri bir güzergâh boyunca iletebilen mekanik bağlantıdır. İç tel çekme kuvvetini taşır, dış kılıf ise tepki kuvvetini karşılar. Gaz kolu uygulamalarında iç tel yaygın olarak 7x7 veya 7x19 örgülü paslanmaz çelikten yapılır.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** Motor Devir & Gaz Kontrolü
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/bowden-halat

## Kısaca

- Hareket iç tel ile dış kılıf arasındaki boy farkından doğar, kılıf uçları sabit olmalıdır.
- Kılıf ucu oynayan bir montajda strokun bir bölümü kaybolur ve tam gaz alınamaz.
- Düz ve geniş yarıçaplı güzergâh, aktüatörün harcadığı kuvveti belirgin biçimde düşürür.

Bowden düzeneğinde hareket iki uç arasındaki **uzunluk farkından** doğar: iç tel bir uçtan çekildiğinde diğer uçta aynı miktarda dışarı çıkar, çünkü dış kılıfın boyu sabittir. Kılıfın uçları sağlam bir noktaya oturmuyorsa kılıf boyu değişir ve hareketin bir kısmı kaybolur; sahada en sık karşılaşılan strok kaybı budur.

Motor bölmesi bu bağlantı için zorlu bir ortamdır. Isı, yağ buharı ve sürekli titreşim hem kılıfı hem teli yorar. Bu yüzden kılıf malzemesinin tekrarlanabilir strok ve düşük çalıştırma kuvveti verecek nitelikte olması beklenir.

AXI kitlerinde halat, gaz kolunun orijinal mekaniğine dokunmadan üstten bağlanır. Güzergâh ne kadar düz ve geniş yarıçaplı olursa aktüatörün harcadığı kuvvet o kadar azalır. Keskin dönüş, çapraz geçiş ve kılıfın sıcak yüzeye teması hem sürtünmeyi hem histerezisi artırır; bu üçü halat kaynaklı şikâyetlerin çoğunun kökenidir.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [Dizel motorda elektronik devir ve gaz kontrolü](/blog/dizel-motor-elektronik-devir-kontrolu-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/bowden-halat
Son güncelleme: 2026-08-02