# Boşta Çalışma Akımı (No-Load Current)

> Motor hiçbir mekanik yük taşımadan serbest dönerken çektiği akımdır. Bu akımın tamamı sürtünme, fırça teması, yatak direnci ve demir kayıplarını karşılar. Sağlıklı bir motorda nominal akımın yüzde 10–25 bandında kalır ve mekanik durumun en hızlı göstergesidir.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/bosta-calisma-akimi

## Kısaca

- Boşta akım tipik olarak nominal akımın yüzde 10–25 bandındadır.
- Devreye alırken ölçülüp kaydedilen boşta akım bakım için referans olur.
- Artan boşta akım, erken tetikleyen akım eşiğinin sık görülen sebebidir.

Ölçümü basittir: motoru yükten ayırın, nominal gerilimde çalıştırın ve devreye seri bağlı bir ampermetre veya Hall tipi pens ile akımı okuyun. Bu değeri ilk devreye alma sırasında kaydedin; sonraki ölçümler için referansınız olur.

Yorumlama:

- **Zamanla artıyorsa:** Yatak aşınması, kuruyan gres, eğilmiş mil veya kirlenmiş kolektör vardır.
- **Katalog değerinin çok üstündeyse:** Redüktör içinde zorlanma ya da montaj kaynaklı eksenel yüklenme olabilir.
- **Beklenenden düşükse:** Besleme gerilimi düşüktür veya motor tam devre çıkmıyordur.

Akım algılamalı durdurma kullanan sistemlerde bu değer doğrudan eşik ayarını etkiler. Eşik, boşta akımın değil gerçek yüklü çalışma akımının üstünde seçilir; ancak boşta akımın zamanla yükselmesi çalışma akımını da yukarı taşır ve bir süre sonra hareketin yarıda kesilmesine yol açar. Erken tetikleme şikâyetinde önce boşta akımı ölçün.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [DC Motor Sürücü Seçim Rehberi](/blog/dc-motor-surucu-secim-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/bosta-calisma-akimi
Son güncelleme: 2026-08-02