# Aşırı Gerilim Koruması (Overvoltage Protection)

> Besleme gerilimi izin verilen sınırı aştığında sürücüyü devre dışı bırakan veya fazla enerjiyi kırpan korumadır. 12 V ve 24 V sistemlerde gerilim yükselmesinin başlıca kaynakları şarj cihazları, alternatör davranışı ve frenleme sırasında beslemeye geri akan enerjidir.

- **İçerik tipi:** Sözlük
- **Kategori:** DC Motor Sürücüleri
- **Yazar:** AXI Teknoloji Mühendislik Ekibi, Endüstriyel Elektronik
- **Yayın tarihi:** 2026-08-02
- **Sayfa:** https://axiteknoloji.com/sozluk/asiri-gerilim-korumasi

## Kısaca

- 24 V sistemde şarj hâlinde hat gerilimi 28–29 V bandına çıkabilir.
- Koruma hızlı darbeleri kırpar, kalıcı yükselmede çıkışı kapatır.
- Aşırı gerilim hatası yük altında ve frenleme anında ölçülerek aranmalıdır.

Nominal 24 V bir sistemde akü şarj hâlindeyken hat gerilimi 28–29 V bandına çıkabilir; frenleme anında bu değerin bir miktar daha üstüne çıkılması olağandır. Sürücünün gerilim penceresi bu tepe değerleri kapsamalıdır.

Koruma genellikle iki katmanlıdır:

- **Kırpma:** Girişteki TVS diyodu, nano saniye mertebesindeki hızlı darbeleri kendi üzerinden geçirip ısıya çevirerek gerilimi güvenli seviyede tutar.
- **Kapatma:** Ölçülen gerilim eşiği aşarsa denetleyici çıkışı kapatır ve gerilim normale dönene kadar bekler.

Alternatörlü araçlarda ayrı bir olay daha vardır: akü bağlantısı kopunca ortaya çıkan yük atma darbesi yüz milisaniyeler sürebilir ve TVS diyodunun tek başına yutamayacağı enerji taşır. Bu tip kurulumlarda giriş tarafına ayrıca boyutlandırılmış koruma gerekir.

Sahada aşırı gerilim hatası alıyorsanız önce besleme gerilimini yük altında ve frenleme anında ölçün; sabit ölçüm çoğu zaman sorunu göstermez.

Bu terimin kullanıldığı bağlam: [DC Motor Sürücü Seçim Rehberi](/blog/dc-motor-surucu-secim-rehberi)

---

Kaynak: AXI Teknoloji — https://axiteknoloji.com/sozluk/asiri-gerilim-korumasi
Son güncelleme: 2026-08-02